Sosial şəbəkələrdə, xüsusilə “TikTok” platformasında tanınmış simaların və ictimai şəxslərin şəxsi həyatına dair iddia edilən intim görüntülərin yayılması halları cəmiyyətdə ciddi rezonans doğurur. Geniş auditoriyaya malik “Ehdiparfum” ləqəbi ilə tanınan fenomen Əhdiman Osmanov ətrafında yaranan son müzakirələr bir daha göstərdi ki, saxta profillər və ya şəxsi mənbələrdən qanunsuz əldə edilən materialların gizli və ya açıq şəkildə tirajlanması kütləvi xarakter almaqdadır. Şəxsi həyatın toxunulmazlığı prinsipinin tapdandığı bu cür hallarda qanunvericiliyin sərt tələbləri və tətbiq olunan məsuliyyət mexanizmləri qaçılmazdır.

Virtual məkanda bu cür neqativ halların qarşısının alınması üçün istifadəçilər qanunsuz videolarla qarşılaşdıqda dərhal platformaların idarəetmə panellərinə şikayət göndərməli və həmin məzmunlar bloklanmalıdır. Vətəndaşlar şəxsi hesablarının təhlükəsizliyinə diqqət etməli, ikimərhələli doğrulama mexanizmlərindən istifadə etməlidirlər. Cəmiyyətdə bu cür materialların izlənilməsi və paylaşılması qınanılmalı, vətəndaşlar bunun hüquqi məsuliyyət yaratdığını dərk etməlidirlər.

Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan hüquqşünas Natiq Ələsgərov qeyd edib ki, şəxsi həyatın toxunulmazlığı və intim görüntülərin icazəsiz yayılması qanunla sərt şəkildə tənzimlənir: "Hər bir şəxsin şəxsi və ailə həyatının sirrini saxlamaq hüququ Konstitusiya ilə qorunur. Sosial şəbəkələrdə, o cümlədən 'TikTok' kimi platformalarda saxta profillər vasitəsilə intim videoların yayılması, onların özəl mesajlarda ötürülməsi açıq-aşkar cinayət tərkibi yaradır. Bu əməlləri törədən, paylaşımlara şərait yaradan və ya materialları tirajlayan şəxslər qanun qarşısında tam məsuliyyət daşıyırlar və Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə ciddi cəzalarla üzləşə bilərlər".

Onun sözlərinə görə, saxta profillər arxasında gizlənmək heç kimə məsuliyyətdən yayınmaq imkanı vermir: "Kiberqəsdlərin və şəxsi həyata müdaxilələrin qarşısının alınması üçün hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən zəruri tədbirlər görülür. Vətəndaşlar başqalarının hüquqlarını pozan bu cür hallara qarşı həssas olmalı, hüquqi nəticələrin ağır olacağını unutmamalıdırlar".

Hüquqşünasın sözlərinə görə, hər bir vətəndaşın Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası ilə qorunan şəxsi və ailə həyatının sirri hüququ var: "Şəxsin razılığı olmadan onun intim xarakterli foto və ya video görüntülərinin çəkilməsi, saxlanılması, həmçinin müxtəlif sosial media platformalarında, o cümlədən özəl mesaj bölmələrində başqalarına ötürülməsi və yayılması birbaşa qanunazidd əməldir. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əsasən, bu cür əməllər yalnız mülki hüquqi məsuliyyət deyil, eyni zamanda Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə tənzimlənən ağır hüquqpozmalara daxildir. Şəxsi həyatın sirrinin yayılması, xüsusilə də intim məlumatların və ya videoların qanunsuz olaraq nümayiş etdirilməsi qadağan olub və bu hərəkətləri törədən şəxslər məsuliyyətə cəlb edilirlər. Sosial şəbəkələrdə saxta profillər açaraq və ya mövcud səhifələr vasitəsilə bu cür videoları yayan, başqalarına göndərən və ya tirajlanmasına zəmin yaradan şəxsləri ciddi hüquqi təqiblər gözləyir. Şəxsi həyatın sirrinin pozulması və qanunsuz materialların yayılması cinayət tərkibi yaradır, bu əməlləri törədənlər cərimə, azadlığın məhdudlaşdırılması və ya azadlıqdan məhrumetmə cəzaları ilə üzləşə bilərlər. Məsuliyyətdən yayınmaq üçün saxta profillərdən istifadə edilsə də, hüquq-mühafizə orqanlarının apardığı araşdırmalar nəticəsində həmin səhifələrin arxasında duran şəxslər müəyyən edilir. Hüquqları pozulan şəxslərin məhkəmə qaydasında mənəvi və maddi zərərin ödənilməsi ilə bağlı iddia qaldırmaq hüququ tam təmin olunur".

---

---