Professor Səyyarə İbadullayeva – Azərbaycanın botanika elminin inkişafına həsr olunmuş bir ömür

Xəbər başlıqları

20:20 – İlham Əliyev və Meloni mətbuata bəyanatlarla çıxış edirlər
19:34 – İlham Əliyevin Meloni ilə təkbətək görüşü keçirilir - Fotolar
14:11 – Zəngəzurdan keçəcək “Tramp Yolu” Orta Dəhlizin bir hissəsi olacaq - Prezident
13:12 – “Biz cəmi 9 aydır ki, sülh şəraitində yaşayırıq”

Professor Səyyarə İbadullayeva – Azərbaycanın botanika elminin inkişafına həsr olunmuş bir ömür

17-04-2025, 13:51 9 dəfə baxılıb

Elm və Təhsil Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən Botanika İnstitutu, Azərbaycanın elmi mühitində uzun və zəngin bir tarixə malikdir. Bu elmi müəssisənin formalaşmasında, inkişafında və beynəlxalq səviyyədə tanınmasında mühüm rol oynayan aparıcı simalardan biri də biologiya elmləri doktoru, professor Səyyarə İbadullayevadır. O, hazırda Botanika İnstitutunun baş direktoru vəzifəsini icra edir və bu sahədəki çoxillik elmi-pedaqoji fəaliyyəti ilə respublikanın botanika elminin müasir mərhələsinə mühüm töhfələr verir.

Elmi təcrübə və ixtisaslaşma
Professor Səyyarə İbadullayeva Azərbaycanda botanika elminin klassik məktəbinə əsaslanan, lakin müasir yanaşmalarla zənginləşdirilmiş bir tədqiqatçıdır. O, xüsusilə Azərbaycanın flora və bitki örtüyünün sistematikası, taksonomiyası, ekoloji vəziyyəti və biomüxtəliflik üzrə araşdırmaları ilə tanınır. Onun rəhbərliyi ilə endemik, relikt və nadir bitki növlərinin qorunması, onların təbii şəraitdə və ex-situ şəraitində saxlanması, həmçinin genetik resursların öyrənilməsi sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə olunub.

Onun elmi fəaliyyəti yalnız laboratoriya və arxivlərlə məhdudlaşmır – Səyyarə xanım uzun illər ərzində respublikanın müxtəlif bölgələrində çöl-tədqiqat işləri apararaq, real floristik vəziyyəti öyrənmiş, bir çox yeni növlərin kəşfini və təsnifatını aparmışdır. Bu sahədə onun rəhbərliyi ilə aparılan araşdırmalar həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilmişdir.

Botanika İnstitutunun elmi lideri kimi
Səyyarə İbadullayeva institutun baş direktoru olaraq yalnız inzibati rəhbər deyil, həm də elmi inkişaf strategiyasının formalaşdırıcısıdır. Onun təşəbbüsü ilə institutda genetik tədqiqat laboratoriyaları, biotexnologiya sahələri, rəqəmsal herbariumlar və molekulyar biologiya üzrə yeni istiqamətlər yaradılıb. Elmi yeniliklərə açıq olan professor, eyni zamanda gənc tədqiqatçılar üçün münbit bir mühit formalaşdıraraq, elmlə maraqlanan gənclərin bu sahəyə cəlb olunmasına xüsusi diqqət yetirir.

Onun rəhbərliyi ilə Botanika İnstitutu bu gün dayanıqlı inkişaf, iqlim dəyişikliklərinin flora və ekosistemlərə təsiri, yaşıl enerji və biomüxtəlifliyin qorunması sahəsində mühüm regional və beynəlxalq layihələrdə fəal iştirak edir.

Milli sərvət olan floramıza dəyər və dövlətə xidmət
Professor Səyyarə İbadullayeva üçün botanika yalnız elmi sahə deyil – bu, milli sərvətin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi missiyasıdır. O, Azərbaycanın zəngin təbii irsini və bitki biomüxtəlifliyini yalnız akademik arenada deyil, həm də dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi görür. Bu yanaşma onun çıxışlarında, elmi əsərlərində və layihələrində də əks olunur.

Xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində işğaldan azad olunmuş ərazilərin floristik yenidənqurulması, ekosistemlərin bərpası və invaziv növlərin nəzarətə alınması sahəsində də o, aparıcı elmi rəhbərlərdən biri kimi çıxış edir.

İctimai və beynəlxalq əməkdaşlıq
Səyyarə İbadullayeva bir sıra beynəlxalq elmi cəmiyyətlərin üzvü, regional konfransların iştirakçısı və təşkilatçısı, eləcə də BMT-nin biomüxtəliflik üzrə hesabatlarının hazırlanmasında ekspert qismində dəfələrlə iştirak etmişdir. O, eyni zamanda Azərbaycanda qadın alimlərin elmdə rolunun gücləndirilməsi istiqamətində də fəal mövqe tutur.

Elm naminə həyat
Professor İbadullayeva bu gün yüzlərlə elmi məqalənin, kitabın, monoqrafiyanın müəllifidir. Onun yetişdirdiyi aspirantlar, doktorantlar bu gün ölkənin müxtəlif elmi-tədqiqat mərkəzlərində çalışaraq onun elmi məktəbini davam etdirirlər.

Botanika İnstitutunda Meşəçilik şöbəsinin yaradılması nəzərdə tutulur

Azərbaycan meşələrinin keçən əsrin 80-ci illərinin sonlarından etibarən müasir elmi üsullarla, botaniki, taksonomik, dendroloji, meşəçilik və s. yanaşmalarla fundamental, sistemli tədqiq olunmaması, meşəçilik sahəsində uzun illərlə formalaşmış elmi məktəblərin, elmi irsin sıradan çıxmaq təhlükəsi qarşısında qalması Botanika İnstitutunda Meşəçilik şöbəsinin fəaliyyətə başlamasını zəruri edir. Nəzərə alaq ki, institutda əvvəllər belə şöbə olub və akademik İbrahim Səfərov kimi görkəmli alimlərimiz Azərbaycan meşələrinin müxtəlif aspektlərdən öyrənilməsində müstəsna rol oynayıblar.

Bu fikirləri Elm və Təhsil Nazirliyinin Botanika İnstitutunun baş direktoru, biologiya elmləri doktoru professor Səyyarə İbadullayeva söyləyib. Baş direktor Botanika İnstitutunda yaradılması nəzərdə tutulan Meşəçilik şöbəsinin fəaliyyətinin əsas məqsədləri sırasında aşağıdakıları qeyd edib:

- Qlobal iqlim dəyişmələrinin və antropogen amillərin meşə ekosistemlərinə təsirini öyrənmək;

- Texnogen çirklənmə şəraitində davamlı növlərin adaptasiya qanunauyğunluqlarını təhlil etmək;

- İşğaldan azad olunmuş ərazilərdəki meşələrin müasir vəziyyətini tədqiq edərək bərpa fəaliyyətinə başlamaq;

- Azərbaycanın meşə örtüyündə yayılan yabanı meyvələrin məhsuldarlığının tədqiqi və istifadəsini öyrənmək;

- Azərbaycan dendroflorasının endemik, relikt və nadir fərdlərinin sayı azalmaqda olan növlərin müasir vəziyyətini analiz etmək, statusunu müəyyənləşdirmək, mühafizə tədbirlərini hazırlamaq;

- Son zamanlar dağətəyi meşə qurşaqlarında müşahidə edilən aridləşmə, orta qurşaqlarda qiymətli cinslərin seyrəkləşməsi, az qiymətli cinslərlə əvəz edilməsi, yuxarı qurşaqlarda sərhədin aşağı enməsi, bu səbəbdən digər bitki formasiyalarında, biogeosenozlarda baş verən suksessiya dəyişmələrinin səbəblərini, biotik və abiotik antropogen amillərin rolunu təhlil etmək, çıxış yollarını araşdırmaq.

“Botanika İnstitutunda yaradılması nəzərdə tutulan Meşəçilik şöbəsində fəaliyyət göstərəcək təcrübəli alimlərimiz vardır. Şöbə və laboratoriyaların fəaliyyət istiqamətləri yenidən dəyərləndiriləcək, qarşıya qoyulan əsas məqsədə çatmaq üçün təkliflər hazırlanaraq Elm və Təhsil Nazirliyinə təqdim ediləcək”, - deyə professor Səyyarə İbadullayeva bildirib.

« May 2026 »
Pt	Sa	Çr	Pr	Cu	Ct	Pz
				1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31

« May 2026 »
Pt	Sa	Çr	Pr	Cu	Ct	Pz
				1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31

« May 2026 »
Pt	Sa	Çr	Pr	Cu	Ct	Pz
				1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31